Architektura domu a energooszczędność

Najbardziej racjonalny z punktu widzenia kosztów budowy i eksploatacji jest dom parterowy z użytkowym poddaszem, najlepiej z dachem płaskim lub o małym kącie nachylenia, zaprojektowany na planie kwadratu lub niezbyt wydłużonego prostokąta: z domów o takim kształcie ciepło uchodzi najwolniej.

Kształt budynku i liczba kondygnacji

Dom energooszczędny powinien mieć możliwie małą powierzchnię przegród zewnętrznych (ścian i dachu) w stosunku do kubatury. Dom parterowy o takiej samej powierzchni, ale bez poddasza, będzie bardziej rozłożysty, z większym dachem, będzie więc droższy i mniej energooszczędny.

Kto chce mieć energooszczędny dom, nie powinien wybierać projektu o rozbudowanej bryle, z podcieniami, wykuszami, lukarnami i dachu o skomplikowanym kształcie, ponieważ elementy te niepotrzebnie zwiększają powierzchnię przegród zewnętrznych. Zbudowanie domu o prostej, zwartej bryle jest też łatwiejsze i tańsze niż budynku o skomplikowanym kształcie.

Energooszczędności sprzyja wyraźny podział budynku na strefy termiczne:

• 22-24°C - łazienka;
• 20-22°C - pokoje dzienne, salon, pokoje dla dzieci, gabinet;
• 18-20°C - kuchnia, sypialnie;
• 16-18°C - korytarze, pokoje do ćwiczeń lub gry w bilard;
• 12-15°C - pomieszczenia gospodarcze: składzik, spiżarnia, pralnia, weranda;
• 4-8°C - garaż, magazyn narzędzi i sprzętu ogrodowego.

Różnica temperatury pomiędzy sąsiadującymi pomieszczeniami nie powinna przekraczać 8°C, wtedy bowiem ściany działowe mogą być tanie i stosunkowo cienkie (12 cm). Jeśliby różnice miały być większe, ściany trzeba ocieplać, a więc musiałyby być znacznie grubsze.

Okna i drzwi

Właściwe rozmieszczenie i dobre parametry cieplne okien i drzwi to jeden z warunków energooszczędności domu.

Izolacyjność stolarki. Należy zwracać baczną uwagę na współczynnik przenikania ciepła U. W odniesieniu do okien miarodajna jest wartość U dotycząca całego okna, a nie samego szklenia, gdyż ono jest zawsze „cieplejsze” niż ramy. Wedle obowiązujących przepisów współczynnik ten w domach jednorodzinnych nie powinien przekraczać (w zależności od strefy klimatycznej) wartości 1,7-1,8 W/(m²•K). W domach energooszczędnych wartość współczynnika U powinna wynosić 0,8-1,1 W/(m²•K).

Zgodnie z przepisami U drzwi zewnętrznych = 2,6 W/(m²•K), w domach energooszczędnych zaleca się U = 2 W/(m²•K). Obecnie produkuje się drzwi bardzo dobrze ocieplone - nawet o współczynniku U lepszym, tj.:

• drewniane ocieplone styropianem - 1,2-2 W/(m²•K);
• z PVC ocieplone wkładką termoizolacyjną - 1,3-2,5 W/(m²•K);
• aluminiowe ocieplone pianką lub wełną mineralną - 1,1 W/(m²•K).

Współczesne okna mogą mieć szyby ze specjalnymi powłokami, które w zależności od usytuowania budynku względem stron świata sprzyjają pozyskiwaniu energii przez okna lub zapobiegają jej stratom. Stosuje się w tym celu sprawdzone już rozwiązania: powłoki niskoemisyjne lub pokrywanie szyb specjalnymi siatkami zatrzymującymi światło rozproszone.