Zabezpieczenia instalacji grzewczej

Podstawowym zabezpieczeniem każdej instalacji grzewczej jest naczynie wzbiorcze. Naczynie jest "buforem" przejmującym nadmiar wody, gdy pod wpływem wzrostu temperatury zwiększa ona swą objętość. Gdyby nie było naczynia przejmującego nadmiar cieczy, mogłoby dojść nawet do rozerwania kotła.

Naczynie wzbiorcze może być otwarte, czyli mające połączenie z atmosferą, lub zamknięte (przeponowe), będące zamkniętym zbiornikiem, przedzielonym elastyczną przegrodą - po jednej jej stronie jest woda, po drugiej zaś „poduszka” gazowa mogąca swobodnie zmieniać swą objętość.

Naczynia zamknięte stosuje się od dawna w instalacjach z kotłami gazowymi i olejowymi, a naczynia otwarte zabezpieczają kotły na paliwa stałe. Zabezpieczenie instalacji grzewczej naczyniem otwartym jest pewne, bo w układzie zabezpieczającym nie ma elementów, które mogłyby się zepsuć, jednak ma następujące wady:

• kontakt wody grzejnej z powietrzem zwiększa niebezpieczeństwo korozji elementów instalacji; można temu przeciwdziałać przez stosowanie tzw. inhibitorów korozji - substancji chemicznych rozpuszczanych w wodzie grzejnej;
• producenci najpopularniejszych grzejników stalowych nie dają na nie gwarancji, jeśli pracują w układzie otwartym. W instalacjach otwartych dobrze sprawdzają się zaś grzejniki żeliwne, a także aluminiowe.

Instalacja podzielona na dwa obiegi - zamknięty grzejnikowy i otwarty kotłowy. Konieczne są w niej dwa naczynia wzbiorcze

W roku 2009 zmieniono przepisy dotyczące instalacji grzewczej z kotłami na paliwa stałe, dopuszczając zabezpieczanie ich zamkniętymi naczyniami wzbiorczymi. Jednak musza być przy tym spełnione następujące warunki:

• kocioł jest wyposażony w urządzenia do odbioru nadmiaru ciepła, które zapobiegają przegrzaniu i niebezpiecznemu wzrostowi ciśnienia wody. W małych kotłach takim urządzeniem jest umieszczona w części wodnej kotła wężownica, przez którą w razie wzrostu temperatury przepływa zimna woda wodociągowa, która trafia następnie do kanalizacji.
• woda w domu musi więc pochodzić z wodociągu, a nie z własnego ujęcia, inaczej brak prądu mógłby spowodować przegrzanie kotła, bo kiedy wskutek braku prądu wyłączy się pompa c.o., obieg wody ustanie i ciepło nie będzie odbierane przez grzejniki, nie będzie też pracował zestaw hydroforowy zapewniający przepływ wody w instalacji domowej - w tym także chłodzenie kotła.

Mieszana instalacja dwubiegowa

Alternatywą jest zastosowanie wymiennika ciepła oddzielającego kocioł od grzejników. Obieg wody jest wówczas rozdzielony na dwa - otwarty kotłowy i zamknięty grzejnikowy. Woda w nich się nie miesza, dochodzi jedynie do przekazania ciepła poprzez wymiennik.

opr.: Jarosław Antkiewicz
zdjęcie: Junkers