Budowa domu energooszczędnego bez mostków termicznych

Mostek termiczny to miejsce w przegrodzie zewnętrznej, w którym straty ciepła są większe niż typowe dla tej przegrody. Eliminacja takich miejsc wymaga staranności i wiedzy.

Mostki materiałowe powstają, gdy zastosowano materiał o gorszych właściwościach termoizolacyjnych niż reszta przegrody. To np. żelbetowe słupy lub wieńce w ścianach z cegły, ceramiki poryzowanej itp. (rys. 1 a, 1 b).

Mostki geometryczne wynikają z samego kształtu budynku. Na przykład zewnętrzny narożnik budynku ma większą powierzchnię zewnętrzną, którą oddaje ciepło do otoczenia, niż wewnętrzną, którą przyjmuje ciepło z pomieszczenia (rys. 1 c).

Mostki ze względu na kształt określa się przy tym jako:

• liniowe, np. wieńce stropowe;
• punktowe, np. powodowane przez stalowe kotwy łączące ścianę osłonową i nośną w konstrukcji trójwarstwowej.

Fundament i ściana nadziemia

By uniknąć strat ciepła najlepiej, ułożyć ciągłą warstwę termoizolacji na ścianie fundamentowej i ścianie nadziemia. Izolacja powinna znaleźć się po stronie zewnętrznej - izolując fundament od wewnątrz, spowodujemy powstanie bardzo dużego liniowego mostka termicznego, bo betonowa ściana fundamentowa ma znikome właściwości termoizolacyjne (rys. 2). Sposób wykonania termoizolacji zależy od rodzaju ściany (rys. 3).

Rys. 3. Właściwy sposób połączenia ściany fundamentowej ze ścianą nadziemia: (a) ściana jednowarstwowa; (b) ściana dwuwarstwowa; (c) ściana trójwarstwowa

Okna

Nawet najlepsze okna mają zdecydowanie gorsze parametry termoizolacyjne niż ściany zewnętrzne. Sprzedawcy bardzo lubią eksponować parametry samej szyby, bo zwykle jej U ≈ 1 W/(m²·K), podczas gdy najsłabszym miejscem jest rama i gdy się ją uwzględni, okazuje się, że dla całego okna U ≈ 1,5 W/(m²·K). Nawet najlepsze okna stosowane w domach pasywnych mają zaś U ≈ 0,8 W/(m²·K) - czyli i tak kilkakrotnie gorszy niż ściany.

To właśnie ramy okienne są dość dużymi liniowymi mostkami termicznymi, których wpływ trzeba maksymalnie ograniczyć. Najważniejsze, by okna zostały właściwie obsadzone w ścianie - zależnie od jej rodzaju (rys. 4).

Rys. 4. Minimalizujący mostki termiczne sposób montażu okien: (a) ściana jednowarstwowa; (b) ściana dwuwarstwowa; (c) ściana trójwarstwowa

W domach energooszczędnych duże przeszklenia projektuje się tylko na najbardziej nasłonecznionej elewacji (od południa) i stosuje bardzo dobre okna - inaczej powodowane przez nie straty ciepła będą znacznie większe niż zyski z nasłonecznienia. Najlepszym sposobem zmniejszenia strat ciepła przez okna jest zastosowanie izolowanych okiennic, nieco gorszym zaś rolet zewnętrznych. By jednak spełniały swoją funkcję, trzeba pamiętać o ich zamykaniu co wieczór.

Uwaga! Decydując się na duże okna na południowej elewacji, trzeba też pamiętać o możliwości ich zacienienia latem za pomocą markiz, rolet czy posadzonych przed domem drzew liściastych. Inaczej dojdzie do przegrzania pomieszczeń.