Kocioł na miarę potrzeb

Nad tym, ile czasu i wysiłku możemy i chcemy poświęcić na obsługę kotła, powinniśmy pomyśleć na samym początku, zanim jeszcze zdecydujemy o rodzaju paliwa. Wciąż jednak w świadomości wielu osób dominują powstałe przed laty stereotypy, gdy jeśli ktoś nie miał dostępu do sieci gazowej, to był praktycznie skazany na kocioł węglowy.

Kocioł, w którym trzeba było codziennie rozpalać, co kilka godzin dorzucać opału, który zajmował przy okazji sporą część piwnicy.

Dziś jednak wybór jest o wiele większy - jeśli nie ma sieci gazowej, to można ogrzewać dom gazem z przydomowego zbiornika, olejem opałowym, węglem pelletami, drewnem lub prądem. Przy tym także wygoda korzystania z kotłów na paliwo stałe nieporównywalnie wzrosła - w nowoczesnych urządzeniach paliwo można uzupełniać nie co kilka godzin, lecz co kilka dni, a niektóre mają nawet funkcje samoczynnego rozpalania i wygaszania.

Przede wszystkim powinniśmy więc zdecydować, na ile zautomatyzowany i "bezobsługowy” ma być kocioł, nie zapominając, że nowoczesny sprzęt to jednak wyższe koszty zakupu. Czy jesteśmy wobec tego gotowi oszczędzać przy zakupie kosztem własnego czasu i wysiłku, czy też nie mamy na to chęci ani możliwości. Oto podstawowa decyzja, jaką musimy podjąć:

• kotły zasypowe na paliwo stałe wymagają uzupełniania paliwa co kilka godzin i codziennie trzeba je na nowo rozpalać;
• kotły z podajnikiem na paliwo stałe mogą pracować nawet kilkanaście dni bez interwencji - wszystko zależy od pojemności zasobnika z opałem oraz ilości powstającego popiołu i innych zanieczyszczeń. Jednak nawet najnowocześniejszych urządzeń z funkcją automatycznego rozpalania i czyszczenia nie należy pozostawiać bez nadzoru na kilka dni, bo czasem dochodzi do zablokowania podajnika, np. zbyt dużą bryłą węgla;
• kotły gazowe, olejowe i elektryczne - nawet najprostsze są praktycznie bezobsługowe (wymagają tylko przeglądów serwisowych).

Kotły na paliwo stałe: (a) najprostszy kocioł zasypowy ze spalaniem górnym; (b) zautomatyzowany kocioł z podajnikiem i zasobnikiem paliwa

Kotły na paliwa stałe. Zasypowe czy z podajnikiem?

Zasypowy z górnym spalaniem. Paliwo jest dozowane do komory, w której cała jego objętość szybko zaczyna się palić.

• Wymagają częstego uzupełniania paliwa, zwykle co 3-4 godziny.
• Mają niską sprawność 60-70%.
• Są najtańsze.
• Mogą pracować nawet bez prądu, jeśli instalacja może działać grawitacyjnie (bez pompy obiegowej);

Zasypowy z dolnym spalaniem. Opał spala się w nim w dolnej części komory zasypowej, a po wypaleniu zostaje zastąpiony paliwem osuwającym się z górnej części komory. Wobec rozmaitości konstrukcji w praktyce jednak często trudno jednoznacznie sklasyfikować kocioł - czasem jako kocioł z dolnym spalaniem sprzedawane jest urządzenie mające np. jedynie umieszczony u dołu wyciąg spalin.

• Okres pomiędzy zasypami paliwa - nawet 10 godzin.
• Sprawność - ponad 80%.
• Są droższe od kotłów z górnym spalaniem.
• Jeśli są wyposażone w wentylator nadmuchowy, muszą mieć zasilanie elektryczne.
• Wymagają lepszego ciągu kominowego niż kotły z górnym spalaniem.